Botters en Volendammer kwakken

De Botter is een oud Nederlands type vissersvaartuig met een plat tot licht V-vormig vlak, met een net uitspringende kiel en hoekige kimmen die overgaan in bol naar buiten lopende zijden, waarvan het boeisel boven het berghout naar binnen valt (invalling).  Botters visten op de voormalige Zuiderzee en worden door kenners beschouwd als snelle vaarders en een van de elegantste Nederlandse vissersschepen. Botters werden ook gebruikt voor de kustvisserij op de Noordzee en de huidige Waddenzee. Het type is ontstaan in de 1e helft van de 19e eeuw. Er is verwantschap aanwijsbaar met de oudere tochtschuit en het waterschip.

               

Constructieve bijzonderheden

Bouwmaterialen: eikenhouten romp, grenen plecht, naaldhouten mast en giek, essenhout           gaffel en blokken, katoen voor de zeilen en hennep/manilla touwwerk.      Onderhoudsmiddelen: harpuis, lijnolie, houtteer, taan. Hoge, bolle kop om de zee te keren en leefruimte in het vooronder te krijgen. Zeer laag achterschip om het vistuig makkelijk te kunnen hanteren. Het achterschip bevat de typerende 'bun': drie watergevulde ruimen, onderwater afgedekt met geperforeerde kaarplaten, zodat het buitenwater er vrij doorheen kan stromen. In de bun kon de vangst dagenlang levend worden bewaard. De ruimen zijn van bovenaf bereikbaar. Smalle zeezwaarden met vleugelprofiel. Tuigage: massieve steekmast zonder zijverstaging. Gaffeltuigage; bij licht weer konden een kluiver en bezaan als bijzeilen worden toegevoegd. Opvallend is de zeer grote fok, die nodig was om de netten te slepen, maar                                                 

moeilijk te hanteren bij overstag gaan.

Bemanning

Bij het oorspronkelijke gebruik in de visserij bestonde de bemanning uit 2 tot 4 van de visserijmethode. Deze werden aangeduid als schipper en knecht(en), wat tevens de basis was van de sociale klasseindeling in veel visserijgemeenschappen.Bij het tegenwoordige recreatieve gebruik loopt de bemanning bij wedstrijden vaak op tot 8-10 mensen, om vlotte manoeuvres en zeilwisselingen te kunnen waarborgen. Veel botters worden ook verhuurd aan passagiers, doorgaans met bemanning. Het aantal passagiers is wegens wettelijke beperkingen doorgaans gelimiteerd tot 12.

Ondertypes

Vooral de schepen van de Zuidwal  Huizen en Spakenburg met de hoge kop en sterk geveegd achterschip zijn een lust voor het oog. Meestal ca. 20 ton.             

Oostwalbotters (Vollenhove, Kampen, Elburg) kleiner, met een lagere kop en weinig diepgang, geschikt voor het ondiepe oostelijke deel van de Zuiderzee.                

Kwakken vond men hoofdzakelijk in Volendam.  Gebruikt voor de sleepnetvisserij: solo, met de                                                                                        kwakkuil op garnalenvangst, of in span met de wonderkuil voor haring en ansjovis. De Volendammer kwak is een slag groter (30 ton) minder gezeegd dan de ander Zuiderzeebotters.                                                             

Koopbotters waren puur op snelheid gebouwd.  Ze visten zelf niet maar namen op volle zee  de                                                                                                                  vangst van andere botters over, om aan wal te verkopen.

Scheldebotters (gebouwd te Baasrode), voor palingtransport van de Zeeuwse water en naar de Vlaamse Scheldesteden.                                  

Noordzeebotters, door de Urkers doorontwikkeld tot de moderne Noordzeekotter

Jachtbotters, voorzien van kajuit.

Verder kun je nog een onderscheid maken naar gebruik. Sleepbotters waren anders ingericht dan botters voor gebruik in de hoekwantvisserij. Sleepbotters kun je onderverdelen in linkse en rechtse botters. Hun naam ontlenen zij aan hun positie tijdens de visserij in span. De indeling van de schuit is hierop aangepast; bij een linkse botter zit bijvoorbeeld het deurtje naar het vooronder links en bij een rechtse botter rechts. Koopbotters waren sneller gebouwd dan een normale botter een iets smaller achterschip. Ook waren ze iets langer en voerden een grotere tuigage. Alles met doel de haring zo snel mogelijk naar bestemming te kunnen brengen.

                                           Het Varend museumschip  Marken      

                               Tel: 0626038716     zeilschepenverhuur@gmail.com                                                                                 

 geschiedenis 24,avondtocht,rondvaart,actief,bruinevloot,zeilen,familiefeest,bedrijfsuitje, vrijgezellenfeest,zeilen,ijsselmeer,zeilarrangementen,botter,bruine,vloot,schip, marken,zeilschip,huren,bruinevloot,klipper,tjalk,lemsteraak,ijzeren botter,mk 28,zeilen,historisch,vaartuig,museumschip,platbodem,marken, waterland,volendam,vrijgezellenfeestje,varen,boot,zeilen,teambuilding,zeilen zeilen 24 1 nieuws journaal personeelsuitje zeilen ijsselmeer personeelsfeestje zeilen markermeer personeelsfeestje zeilen zeilcharter zeiltochten zeiltocht zeilreis boottocht dagtocht IJsselmeer